Freelance çalışmak: fatura, stopaj ve vergi 2026

Serbest çalışırken müşteriye nasıl belge kesilir, serbest meslek makbuzunda stopaj ve KDV nasıl işler, mükellefiyet açmadan freelance yapılabilir mi.

İçerik düzenleme: 7 Eylül 2026 3 dakika okuma 8 kaynak

Kısa cevap

Türkiye'de düzenli freelance gelir elde ediyorsanız belge düzenlemeniz, bunun için de mükellefiyet açmanız gerekiyor. Serbest meslek erbabı serbest meslek makbuzu, ticari kazanç sahibi fatura düzenler. Makbuzda kurumsal müşteri brüt tutar üzerinden gelir vergisi stopajı keser ve genel KDV oranı yüzde 20'dir. Arızi, yani süreklilik taşımayan tek seferlik işler bunun dışında değerlendirilir.

"Faturasız çalışırım, küçük tutar zaten" yaklaşımı en riskli yol. Ödemeyi banka üzerinden alıyorsanız hareket kayıtlı demektir. Süreklilik varsa mükellefiyet gerekir; yoksa vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gündeme gelir.

Önce ayrım: serbest meslek mi, ticari kazanç mı?

Gelir Vergisi Kanunu, sermayeden çok kişisel çalışmaya, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan ve bağımsız yürütülen faaliyeti serbest meslek olarak tanımlıyor (1). Yazılım geliştirme, tasarım, çeviri, danışmanlık, eğitmenlik gibi işler çoğunlukla bu tanıma giriyor.

Faaliyet bir organizasyona, stoka, alım satıma dayanıyorsa ticari kazanç söz konusu olur. İkisinin belgesi ve defteri farklıdır: serbest meslekte serbest meslek makbuzu ve serbest meslek kazanç defteri, ticari kazançta fatura ve işletme ya da bilanço defteri.

Serbest meslek makbuzunda ne oluyor?

Kalem	Nasıl uygulanır
Brüt tutar	Anlaşılan hizmet bedeli
Gelir vergisi stopajı	Kurumsal müşteri brüt üzerinden keser ve vergi dairesine yatırır
KDV	Genel oran yüzde 20
Damga vergisi	Serbest meslek makbuzu için ayrıca gündeme gelebilir
Net tahsilat	Brüt eksi stopaj artı KDV

Stopaj yükümlülüğü, ödemeyi yapan tarafın vergi mükellefi olmasına bağlıdır (2). Bireysel müşteriye kesilen makbuzda stopaj olmaz; verginin tamamı yıllık beyanla ödenir. Genel KDV oranı 2023'ten bu yana yüzde 20'dir (3).

İnternetteki birçok hesaplama aracı hâlâ KDV'yi yüzde 18 alıyor. Genel oran 2023 Temmuz'da yüzde 20'ye çıktı. Yanlış oranla kesilen belge sonradan düzeltme gerektirir.

Stopaj kaybolan para değil. Yıl sonunda verdiğiniz yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup ediliyor; fazla kesilmişse iade ya da mahsup yoluyla geri alınıyor. Bu yüzden makbuz nüshalarını saklayın.

Yurt dışına hizmet veriyorsanız

Yurt dışındaki müşteriye verilen ve yurt dışında faydalanılan hizmetlerde KDV istisnası gündeme gelebiliyor. Ayrıca yurt dışına verilen bazı hizmetlerde kazancın belirli bir oranının beyan edilen gelirden indirilmesine imkân tanıyan düzenleme bulunuyor (1).

Bu iki başlık teknik ve şartlara bağlı. Yurt dışı gelirinizin ölçeği anlamlıysa mali müşavirinize özel olarak sorun; genel geçer blog bilgisiyle ilerlemeyin.

Arızi kazanç: tek seferlik işler

Süreklilik taşımayan, bir defaya mahsus yapılan işlerden elde edilen kazanç arızi kazanç olarak değerlendiriliyor ve belirli bir tutara kadar istisna uygulanıyor (1). Süreklilik ölçütü uygulamada işin tekrarına, müşteri sayısına ve reklam yapılıp yapılmadığına bakılarak değerlendiriliyor.

Ayda birkaç iş yapıyorsanız bu artık arızi değil süreklidir. "Yılda birkaç kez yapıyorum" savunması, ilan verdiğiniz ya da profil üzerinden düzenli iş aldığınız durumlarda kabul görmez.

Sigorta tarafı

Serbest meslek faaliyeti nedeniyle mükellefiyet açtığınızda kural olarak 4/1-b, yani Bağ-Kur kapsamına giriyorsunuz. Ancak bir işyerinde ücretli olarak da çalışıyorsanız statü çakışması söz konusu olur ve genellikle 4/a öncelikli sayılır (4).

Bu ayrım, tam zamanlı çalışıp yan işten gelir elde edenler için doğrudan para demek. Ayrıntısını ikinci iş yapmak ve çift sigortalılık rehberimizde ele aldık.

Başlangıç için pratik sıra

Faaliyetinizi sınıflandırın. Serbest meslek mi, ticari kazanç mı? Belge türü buna göre değişiyor.
Mükellefiyet açın. İşe başlama bildirimi, işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde yapılmalı.
Belge düzeninizi kurun. e-Serbest meslek makbuzu ya da e-fatura uygulamasına geçiş şartlarınızı kontrol edin.
Tahsilatı bankadan yapın. Kayıtlı tahsilat hem ispat hem denetim açısından güvenli.
Geçici vergi dönemlerini takvime alın. Yıl içinde geçici vergi beyanı yükümlülüğünüz doğabilir.

Sıkça sorulanlar

Mükellefiyet açmadan freelance çalışabilir miyim?

Süreklilik taşımayan tek seferlik işler arızi kazanç olarak değerlendirilebiliyor. Ancak düzenli iş alıyorsanız faaliyet süreklidir ve mükellefiyet açmanız gerekir.

Serbest meslek makbuzunda KDV oranı kaç?

Genel oran yüzde 20. Yüzde 18 yazan hesaplama araçları güncel değil; genel oran 2023 Temmuz'da değişti.

Stopaj kesilirse ayrıca vergi öder miyim?

Stopaj peşin ödenen vergidir. Yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir; fazlası iade ya da mahsup yoluyla geri alınır.

Bireysel müşteriye makbuz keserken stopaj olur mu?

Hayır. Stopaj yükümlülüğü ödemeyi yapanın vergi mükellefi olmasına bağlı. Bireysel müşteride verginin tamamı yıllık beyanla ödenir.

Ücretli çalışıyorum, freelance için ayrıca Bağ-Kur öder miyim?

Statü çakışmasında genellikle 4/a öncelikli sayılır ve ayrıca Bağ-Kur primi doğmayabilir. Sigortalılık başlangıç tarihlerine göre değiştiği için SGK'dan yazılı görüş isteyin.

Yurt dışı müşteriden alınan gelirde KDV var mı?

Yurt dışında faydalanılan hizmetlerde KDV istisnası gündeme gelebiliyor. Şartlara bağlı olduğu için mali müşavirinize özel olarak danışın.

Kaynaklar

Bu sayfadaki her sayı aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır. Tutarlar ve oranlar değişebilir, karar vermeden önce kaynağı kontrol edin.